Tworzenie przymiotników i rzeczowników poprzez przyrostki i jak to ugryźć – #28

W języku angielskim możemy zmieniać znaczenie danego słowa przez dodanie do niego przyrostka. Przyrostek, czyli słowo lub sylaba dodane na końcu wyrazu. Czasami nie tylko zmienia się znaczenie słowa, ale również część mowy np. z czasownika tworzy się rzeczownik lub przymiotnik, lub z rzeczownika tworzy się przymiotnik itp.

Reklama


Przykładowe przyrostki to:

– ful – przyrostek ten można przetłumaczyć jako „pełen czegoś”

Przykład:
słowo „beauty” – piękno, po dodaniu przyrostka -ful – „beautiful”, rzeczownik zamienia się w przymiotnik i znaczy – piękno (samogłoska „y” podobnie jak przy tworzeniu regularnej liczby mnogiej zamienia się w „i”)

lub

słowo „cheer” – radość, po dodaniu przyrostka -ful – „cheerful”,  rzeczownik zamienia się w przymiotnik i znaczy – radosny,

– less – przyrostek ten można przetłumaczyć jako „bez czegoś”

Przykład:
słowo „home” – dom, po dodaniu przyrostka -less – „homeless”, rzeczownik zamienia się w przymiotnik i znaczy – bezdomny,

– er – przyrostek ten tworzy zwykle nazwę osoby, która coś wykonuje (rzeczownik).

Przyrostek ten będzie odpowiadał polskim przyrostkom: -acz, -arka, -arz, -ik, -nik. Wymienione polskie przyrostki zwykle występują w nazwach zawodów, podobnie będzie z angielskim przyrostkiem -er. Można mu nadać znaczenie „ten który…”

Przykład:
słowo (to) buy – kupować. Po dodaniu przyrostka -er – buyer, czasownik zmienia się w rzeczownik i znaczy – kupiec (ten który kupuje),
lub
słowo (to) teach – uczyć. Po dodaniu przyrostka -er – teacher, czasownik zmienia się w rzeczownik i znaczy – nauczyciel (ten który uczy),
lub
słowo (to) sing – śpiewać – czasownik. Po dodaniu przyrostka -er – singer – czasownik zmienia się w rzeczownik a powstałe słowo znaczy – piosenkarz (ten który śpiewa).

Podobnie jest z innymi zawodami:

Baker – piekarz, od czasownika (to) bake – piec.
Cleaner – sprzątacz, od czasownika (to) clean – czyścić.
Speaker – mówca, od czasownika (to) speak – mówić.
Writer – pisarz, od czasownika (to) write – pisać.

Identycznie jest z przedmiotami użytkowymi, gdzie dodając do czasownika przyrostek -er powstaje nazwa danej rzeczy:
Opener – otwieracz, od czasownika, (to) open – otwierać
Cutter – nóż do cięcia, krajak, od czasownika, (to) cut – ciąć.
Pritner – drukarka, od czasownika, (to) print – drukować.
Beater – trzepaczka, tłuczek, od czasownika, (to) beat – uderzać, tłuc.
Cleaner – środek czyszczący, oczyszczarka – od czasownika (to) clean – czyścić.
Washer – pralka, dish-washer – zmywarka (dish – naczynie, dishes – naczynia) od czasownika, (to) wash – myć, prać.
Speaker, lub loudspeaker – głośnik, od czasownika (to) speak – mówić.

Samo słówko loud oznacza w angielskim „głośny”, „hałaśliwy”, prawdopodobnie zostało ono dodane, aby uniknąć pomyłek przy używaniu samego słówka speaker dla głośnika i dla mówcy, czy mówczyni.

Dodawanie -er, celem stworzenia zawodu to nie jedyny sposób. Zobacz kolejny przyrostek, który temu służy:
-ian – to kolejny przyrostek używany w słowach, gdzie do czynienia mamy z profesją wykonywaną przez daną osobę.

Reklama


Przykład:
Słowo mathematics – matemeatyka. Po dodaniu przyrostka -ian otrzymujemy nowy rzeczownik, zawód – mathematician – matematyk.
Zauważ, że tutaj też ulega zmianie pisownia (ucieka literka „s”).
Inne, podobnie tworzone słowo to: politics – polityka. Po dodaniu przyrostka -ian otrzymujemy nowy rzeczownik, określającego działacza politycznego – politician – polityk.

Zobacz inny przykład tyle, że tym razem „magiczny”. Słowo magic – magia, czary. Po dodaniu do niego przyrostka -ian otrzymujemy rzeczownik, zawód człowieka, który prezentuje sztuki magiczne – magician – magik.

Przy słowie magic nie mogłem zapomnieć o kolejnym przyrostku -al.
-al – przyrostek, który znaczy „odnoszący się do czegoś”. I tak nasze słówko magic – magia – rzeczownik, po dodaniu tego przyrostka zmienia się w przymiotnik magical, co znaczy po polsku – magiczny. Inny przykład, w którym wykorzystywany jest przyrostek -al to słowo history. Po dodaniu przyrostka następuje mała zmiana „y” na „i”, a słówko zmienia się w: historical i po polsku znaczy „historyczny”.

– ness – stosowany podobnie jak -ful i znaczy „pełen czegoś”

Przykład:
słowo „clean” – czysty, po dodaniu przyrostka -ness – „cleanness”, przymiotnik zamienia się w rzeczownik i znaczy – czystość.

Istnieją również przykładowo podwójne połączenia przyrostków, takie jak:

sleep -sen
sleepless – bezsenny
sleeplessness – bezsenność

jak również

hope -nadzieja
hopeless- beznadziejny
hopelessness – beznadziejność

Warto jest znać tego typu przyrostki, gdyż kiedy zobaczysz nowe słowo z wymienionymi powyżej przyrostkami zrozumiesz je łatwiej, znając już trzon danego słowa. Nie musisz od razu poznawać wszystkich przyrostków, dzięki którym poznajesz nowe słowa. Obiecuję – temat będzie kontynuowany!

 

Zobacz wpis o podstawowych przedrostkach Tutaj.

Klucz do angielskiego

Odbierz klucz do angielskiego i zgarnij link do fragmentu darmowej książki.

Dodaj komentarz